Geschiedenis Nationale Loterij

De beurscrash van 24 oktober 1929 op Wall-Street luidde het begin in van de grote recessie van de jaren 1930. Ook de Belgische kolonie had nood aan financiële middelen voor zijn ontwikkeling. Om Congo van nieuwe inkomsten te voorzien richtte de regering op 29 mei 1934 de Koloniale Loterij op. De eerste trekking vond plaats op 18 oktober 1934. De inkomsten werden, vanaf het prille begin, voornamelijk gereserveerd voor de kolonie, maar ook tal van Belgische verenigingen met een sociaal of caritatief doel konden op aanzienlijke steun rekenen.

Tijdens de tweede wereldoorlog werden de activiteiten van de Koloniale Loterij stopgezet. De acute noden van de minstbedeelden in België zorgden voor een bijna geruisloze overgang naar de Loterij van de Winterhulp. Na de oorlog werden de vooroorlogse activiteiten hervat met een eerste trekking op 17 mei 1945 en werd de Loterij van de Winterhulp stopgezet.

Meer en meer gingen er stemmen op om een groter aandeel van de netto winst te reserveren voor het lenigen van noden in België. Naar aanleiding van de stormvloed van 1 februari 1953 werd bijvoorbeeld de helft van de winst van de speciale Paastrekking van 1953 aan het Rode Kruis toegekend. Door de onafhankelijkheid van Congo op 30 juni 1960 verdween de bestaansreden van de Koloniale Loterij. Na een kort intermezzo als Afrikaanse Loterij, werd eind 1962 de Nationale Loterij boven de doopvont gehouden. Voortaan maakte zij deel uit van het Ministerie van Financiën. De winst ging naar hulp aan de plattelandsbevolking in ontwikkelingslanden en naar doelstellingen van openbaar nut in België. In februari 1965 kreeg de Nationale Loterij in de schoot van het Ministerie van Financiën een eigen beheer maar nog geen rechtspersoonlijkheid.

De zware overstroming in Ruisbroek op 2 januari 1976 en de veroorzaakte schade gaf de aanzet tot een wet die aan de Nationale Loterij de ruimte gaf om nieuwe producten te lanceren en een deel van de winsten aan te wenden voor doeleinden van openbaar nut. Op 4 februari 1978 was de eerste Lotto-trekking een feit. Het succes was enorm. De Nationale Loterij groeide uit tot een grote onderneming. In 1981 was er in nauwelijks twintig jaar een bijna verviervoudiging van het personeelsbestand. Al snel werden nieuwe producten gelanceerd zoals Presto (1983) en Subito (1987). De succesformule Lotto werd vanaf september 1985 uitgebreid met Joker. Wegens tanend succes werd de verkoop van het klassieke loterijbiljet in 1994 stopgezet. Niet alleen het gamma loterijspelen kende een gestage groei, ook het aantal begunstigden die op toelagen van de Nationale Loterij konden rekenen, in de vorm van subsidies of sponsoring, nam fors toe. Opeenvolgende koninklijke besluiten tussen 1979 en 1991 verruimden het begrip ‘openbaar nut’met bijvoorbeeld sportbeoefening, natuur- en milieubescherming en wetenschappelijk onderzoek. Een ruime waaier aan verenigingen kon op een toelage rekenen: sport, cultuur, film, literatuur, ...

Met de wet van 22 juli 1991 kreeg de Nationale Loterij rechtspersoonlijkheid onder toezicht van de Minister van Financiën. Voortaan werden binnen het wettelijke kader andere vormen van weddenschappen, wedstrijden en kansspelen toegestaan. In 1992 werd het verkoopnet geautomatiseerd. Aangezien de verkooppunten online verbonden werden met de centrale computer konden de deelnemers hun formulier tot enkele minuten voor de trekking laten valideren. De jaren 1990 stonden synoniem voor een geleidelijke groei. In hoog tempo werden nieuwe trekkings- en krasspelen op de markt gebracht: Bingo-Vision, Tele-Kwinto, Trix, Eldorado, Win for Life, ... Sommigen daarvan waren aan een TV-programma gekoppeld. Sommige spelen, zoals Win for Life, zijn tot op vandaag succesnummers. Vanaf 1999 werd de groei enigszins afgeremd, mede door het verdwijnen van heel wat verkooppunten.

In 1992 werd ook de Dienst Cultuur opgericht die instaat voor de acquisitie en registratie van objecten die verband houden met het kansspel doorheen de eeuwen. Vandaag beschikt de Nationale Loterij over een collectie met tienduizenden objecten waaronder eigen producten (affiches, biljetten, publiciteit, …) en allerlei kunstvoorwerpen rond het thema kansspel (beeldhouwwerken, schilderijen, wandtapijten, ...).

Ondanks de groei van de Nationale Loterij, bleef het een overheidsbedrijf met een te beperkte dynamiek. De wet van 19 april 2002 bracht hierin een radicale verandering teweeg. De overgang naar een NV van publiek recht zou van de instelling een dynamisch en eigentijds bedrijf maken. Het aanbieden van sociaal verantwoord spelplezier stond centraal. De banden tussen de Nationale Loterij en de verkooppunten werden sterk aangehaald. De betoelaging aan allerlei instanties met een sociaal doel of behorend tot het openbaar nut, bleef een kernactiviteit.

Na 2002 kwamen nieuwe trekkings- en krasspelen in sneltreinvaart op de markt zoals Fun for Life, Kop & Munt en Shoot Goal. Veruit de belangrijkste ontwikkeling was de deelname vanaf 2004 aan Euro Millions, een inter-Europese samenwerking tussen loterijen. Het vooruitzicht op enorme winsten maakt dit spel uitermate populair. De laatste jaren groeide het productengamma verder met nieuwe krasbiljetten zoals Casino Prestige, Passport, Pacman, e.a. Daartegenover stond een grote bewustheid omtrent de gevaren van de gokverslaving. In 2006 werd een actieve campagne gevoerd rond verantwoord spel, die sedertdien regelmatig herhaald wordt. In 2010 werd ook het certificaat ‘Verantwoord Spel’ van European Lotteries bekomen.

In 2007 werd Ivan Pittevils als gedelegeerd bestuurder aangesteld. Hij maakte van de modernisering van de Nationale Loterij en haar producten een prioriteit. Sedert 2010 worden de klassieke trekkingsspelen van de Nationale Loterij ook online aangeboden via de website www.e-lotto.be. In 2011 werden reeds heel wat klassieke trekkingsspelen en krasspelen vernieuwd zoals Joker +, Win for Life en Euro Millions. Ook de Lotto onderging in het najaar 2011 een volledige face-lift. Deze sterkhouder telt voortaan 45 i.p.v. 42 ballen. De lancering van de e-games in de zomer van 2012, gemeenzaam gekend als de online krasspelen, was een logische stap in de verdere ontwikkeling van het digitale verkoopsnet. In januari 2013 werd met de lancering van Scooore het marktsegment van de sportweddenschappen aangeboord, een nog onontgonnen terrein.

In november 2013 beëindigde Ivan Pittevils zijn zesjarig mandaat als CEO en werd hij opgevolgd door Jannie Haek.